Schepping van de vogels

In dit meesterlijke doek introduceert Varo ons in het laboratorium van een hybride personage, half vrouw, half uil, die de figuur van Wijsheid en de Kunstenaar-Demiurg belichaamt. Het werk illustreert niet alleen een creatieve daad; het stelt een kosmogonie voor waarin kunst een exacte en mystieke wetenschap is. De alchemist gebruikt een vergrootglas om licht te concentreren dat is opgevangen door een driehoekig instrument, waardoor sterrenstralen veranderen in een tastbare substantie. De vogel wordt niet alleen geschilderd; hij wordt voortgebracht. De kunstenaar houdt een penseel vast dat verbonden is met een viool die op haar borst rust, wat suggereert dat muzikale vibratie en klankemotie onmisbaar zijn voor de manifestatie van het levende. Elke penseelstreek is een noot, elke kleur een frequentie. Het personage draagt een gewaad dat organisch lijkt, wat Varos visie van de kunstenaar als kanaal voor kosmische krachten onderstreept. De mythe die hier aanwezig is, is die van de spirituele alchemie, waarbij de transformatie van onedele metalen in goud wordt vervangen door de transformatie van inerte materie in vliegende geest. De vogels vliegen na hun creatie door een open raam naar buiten, wat de bevrijding van de ziel en het intellect symboliseert. Beïnvloed door Gurdjieff, verkent Varo het idee dat de mensheid een hogere staat van bewustzijn kan bereiken door rigoureus werk aan zichzelf. De bijna miniature precisie van de techniek versterkt het sacrale aspect van de scène. De muren van de kamer lijken te trillen van latente energie. De stilte van het laboratorium is tastbaar, alleen onderbroken door de imaginaire trilling van de viool. Het is een diepe meditatie over de verantwoordelijkheid van de kunstenaar: niet alleen de natuur kopiëren, maar actief deelnemen aan haar evolutie door haar een nieuwe ziel te geven.