Neoclassicisme1798
Psyche en Amor
François Gérard
Het oog van de conservator
"De vlinder boven Psyche, het Griekse symbool voor de ziel en onsterfelijkheid."
Een hoogtepunt van neoclassicistische elegantie waarin de zuivere lijn van Gérard het ontwaken van de ziel voor de liefde sublimeert.
Analyse
Tentoongesteld in de Salon van 1798, markeert dit schilderij een cruciaal kantelpunt binnen het Franse neoclassicisme. François Gérard, de favoriete leerling van David, neemt afstand van de heroïsche strengheid van zijn meester om een esthetiek van gratie en tederheid te verkennen. Het gekozen moment is dat waarop Psyche de eerste kus van Amor ontvangt. De godin wordt afgebeeld in een kuise naaktheid, haar doorschijnende huid roept de textuur van marmer op, terwijl haar ogen een mengeling van verbazing en onschuld uitdrukken.
Het werk is een meditatie over de dualiteit tussen lichaam en geest. Gérard hanteert een koud, kristallijn licht dat de contouren van de lichamen met chirurgische precisie omlijnt. Deze bijna "onwerkelijke" behandeling geeft de scène een metafysische dimensie. Men voelt hier de invloed van de antieke beeldhouwkunst en van Canova, maar vertaald met een schilderkunstige zachtheid die reeds vooruitloopt op de romantische gevoeligheid van de 19e eeuw.
Het schilderij riep bij de onthulling discussie op: sommige critici vonden Psyche te "koud" of zelfs "levenloos". Toch was deze bleekheid een bewuste keuze van Gérard om de spirituele zuiverheid van de mythe te benadrukken. Een essentieel detail is de vlinder: in het Oudgrieks betekent "Psyche" zowel "ziel" als "vlinder". Dit visuele woordspel is een geleerde verwijzing naar de identiteit van de heldin en haar toekomstige onsterfelijkheid, die zij bereikt door de goddelijke liefde.
Word Premium.
OntgrendelenQuiz
Wat symboliseert de vlinder die in dit werk direct boven het hoofd van Psyche is geplaatst?
Ontdekken
