De Grote Aardbeving: Toen de Mens de gouden muur doorbrak
Stel je een wereld voor waarin ruimte niet bestaat. Gedurende 1000 jaar, in de middeleeuwen, probeerde een schilder niet de werkelijkheid weer te geven, maar het paradijs. Daarom gebruikten ze gouden achtergronden: goud is geen kleur, maar een materiaal dat diepte opheft. In een middeleeuws schilderij is een personage dat groter is dan een ander niet dichterbij, maar religieus belangrijker. Het is een 'spiritueel perspectief': de hemel is plat, eeuwig, en de toeschouwer blijft voor het werk staan, als voor een heilige spiegel.
Kijk naar Cimabue: de engelen zijn gestapeld als borden, gewichtloos. De troon van de Maagd zweeft. Er is geen lucht, geen grond, alleen het goddelijke.
Dan, in 1428, verandert alles. In Florence maakt een 27-jarige schilder genaamd Masaccio een fresco dat zijn tijdgenoten zal traumatiseren: 'De Drie-eenheid'. Voor het eerst in de menselijke geschiedenis wordt wiskunde gebruikt om een gat in de muur te simuleren. Masaccio schildert niet langer op het oppervlak, hij schildert 'achter' het oppervlak. Door lijnen te trekken die samenkomen in één punt (het verdwijnpunt), creëert hij een 3D-kapel die zo realistisch is dat de mensen destijds geloofden dat de kerk was vergroot.
De schok is totaal: voor het eerst is God onderworpen aan dezelfde natuurwetten als wij. Hij bevindt zich in een meetbare, geometrische, menselijke ruimte.
Analyseer het plafond: Masaccio tekent cassetten die met chirurgische precisie kleiner worden. Christus is geen plat icoon meer, hij heeft een lichaam dat gewicht heeft.
Deze revolutie verandert onze plaats in het universum radicaal. Naar een schilderij kijken wordt een fysieke ervaring. We gaan van 'Ik geloof' (middeleeuwen) naar 'Ik zie' (renaissance). De schilder wordt een architect van de illusie. In deze les zullen we zien hoe deze verovering tot stand kwam via drie instrumenten: Perspectief (om het theater te bouwen), Anatomie (om de acteurs te creëren) en Sfumato (om atmosfeer en mysterie toe te voegen).
Schilderen is een mentale zaak.
Bereid je voor om anders te gaan kijken. We verlaten de statische iconen en stappen in een wereld waar licht een bron heeft, spieren een functie hebben en de ruimte eindelijk toebehoort aan degene die ernaar kijkt.