De Sabijnse maagdenroof

De Sabijnse Maagdenroof, opgesteld in de Loggia dei Lanzi in Florence, markeert een radicaal keerpunt in de geschiedenis van de westerse beeldhouwkunst. Giambologna oversteeg de canons van de hoogrenaissance om de esthetiek van het late maniërisme op te leggen. In tegenstelling tot zijn voorgangers ontwierp hij dit werk voor een absolute meeranzichtigheid. De stijl wordt gekenmerkt door een verhoogde dynamische spanning en een virtuoze oppervlaktebehandeling. Giambologna ontwierp deze groep oorspronkelijk niet om het mythologische verhaal te illustreren, maar als een pure demonstratie van technisch kunnen ("sfida"). Pas na voltooiing werd de iconografie van de Sabijnse maagdenroof voorgesteld. Dit primaat van de vorm over de inhoud is de essentie van het maniërisme. De psychologie van het werk ligt in de choreografie van de strijd, waarbij brute geweld wordt getransformeerd in complexe geometrische harmonie. Het werk belichaamt ook de politieke macht van de Medici. Giambologna's techniek combineert anatomische precisie met formele idealisering en loopt vooruit op de barok. Het is een beeldhouwwerk dat niet alleen bekeken maar ook omwandeld moet worden om de totaliteit ervan te begrijpen, waarbij de toeschouwer gedwongen wordt tot een fysieke interactie met het marmer.