Impressionisme1876
De schommel
Auguste Renoir
Het oog van de conservator
"Let op de "vuile" lichtvlekken op de kleding en de grond: deze revolutionaire weergave van gekleurde schaduwen en bewegende reflecties veroorzaakte een schandaal bij critici uit die tijd, die er vlekken van ontbinding op de stoffen in zagen."
Geschilderd in 1876 tegelijk met Bal du moulin de la Galette, is dit doek de pure belichaming van impressionistisch geluk. Renoir legt de vluchtige vibratie vast van licht gefilterd door bladeren, waardoor een gewone vrijetijdsscène verandert in een icoon van het moderne Parijse leven.
Analyse
De Schommel, geschilderd in de tuinen van de rue Cortot in Montmartre, vertegenwoordigt een verstild moment, een galant gesprek in een zomerse atmosfeer. Renoir wijkt hier af van de klassieke vertelling om zich te concentreren op de interactie tussen de figuren en hun atmosferische omgeving. Het centrale personage, Jeanne, een jonge naaister die model werd, lijkt te weifelen tussen de beweging van de schommel en de uitwisseling met de man op de rug, wat een subtiele en charmante narratieve spanning creëert.
Dit werk is het manifest van Renoirs visie: schilderkunst moet een viering van plezier en het zien zijn. In tegenstelling tot de realisten die zich richtten op sociale problemen, zocht Renoir naar chromatische harmonie. Het blauw van de schaduwen en het stralende wit van de jurk van de jonge vrouw zijn geen egale vlakken, maar een juxtapositie van snelle verstreken die het flikkeren van het menselijk oog nabootsen bij intense helderheid.
De invloed van de 18e-eeuwse rococo-kunst, met name van Fragonard en Watteau, is duidelijk in de keuze van het galante onderwerp. Renoir transposeert deze traditie echter naar de moderniteit van het einde van de 19e eeuw door techniek en het realisme van de kostuums. Hij verandert de aristocratische "fête galante" in een democratisch "uitstapje op het platteland," toegankelijk voor de nieuwe Parijse bourgeoisie die de hoogten van Montmartre opeist voor haar vrije tijd.
Ten slotte getuigt het werk van de cohesie van de impressionistische groep in die tijd. De modellen zijn geen vreemden maar goede vrienden: Edmond Renoir (de broer van de schilder), de schilder Norbert Goeneutte en Jeanne. Deze nabijheid geeft de scène een authenticiteit en een ontspannenheid die definitief breekt met de starre poses van het academisme, en stelt een nieuwe psychologische waarheid voor die verankerd is in de spontaniteit van het huidige moment.
Een van de grootste geheimen van dit doek is de kritische ontvangst van een ongekende gewelddadigheid die het onderging tijdens de impressionistische tentoonstelling van 1877. Kunstcriticus Louis Leroy vergeleek de lichtvlekken op de jurk van de vrouw met "vetvlekken" of "rot". Wat wij vandaag waarnemen als een geniale beheersing van het licht, werd toen beschouwd als bewijs van technische incompetentie of visuele waanzin.
De plaats van creatie verbergt ook een historische anekdote. Het atelier en de tuin van de rue Cortot waar Renoir dit werk schilderde, zijn vandaag het Musée de Montmartre geworden. Het was een gemeenschappelijke leefplek voor kunstenaars waar de schommel daadwerkelijk was geïnstalleerd. Renoir moest dit enorme doek elke dag van zijn atelier naar de tuin vervoeren om precies de variaties van het zonlicht op dezelfde uren van de dag vast te leggen.
Een technisch geheim schuilt in het gebruik van schaduwen. Als je goed kijkt, zit er geen greintje zwart in het schilderij. Renoir gebruikte diep kobalt- en ultramarijnblauw om schaduw te suggereren, een theorie die hij hier tot het uiterste dreef. Deze totale afwezigheid van "puur" zwart draagt bij aan de sensatie van warmte en lichtverzadiging die van het doek uitgaat, zelfs in de zones die minder door de zon worden verlicht.
Er is een geheim verband tussen dit schilderij en "Bal du moulin de la Galette". Ze werden op precies hetzelfde moment geschilderd en delen hetzelfde palet, dezelfde modellen en vooral dezelfde technische ambitie om zonlichtvlekken vast te leggen. Men kan De Schommel beschouwen als een intiemere en verticalere studie van het groepsonderzoek dat in de Moulin de la Galette werd ondernomen.
Word Premium.
OntgrendelenQuiz
Welk specifiek aspect van "De Schommel" wekte tijdens de impressionistische tentoonstelling van 1877 de bijzondere verontwaardiging van de conservatieve critici, onder leiding van Louis Leroy?
Ontdekken

