Het Onweer

De Storm (La Tempesta), geschilderd rond 1506-1508 door Giorgione, is het meest besproken werk van de Italiaanse Renaissance. Het markeert een radicale breuk: het onderwerp is niet duidelijk religieus of mythologisch, maar lijkt de atmosfeer zelf te zijn. In dit weelderige landschap observeert een man links een bijna naakte vrouw rechts die een kind zoogt. Tussen hen in suggereren een beek en ruïnes een overgang tussen beschaving en wildernis. De donkere lucht creëert een elektrische spanning. De stilistische analyse onthult het genie van het Venetiaanse "tonalisme". In tegenstelling tot de Florentijnen bouwt Giorgione vormen op door kleur en licht. Het landschap is geen achtergrond; het heeft een ziel. De beheersing van het atmosferisch perspectief is hier op zijn hoogtepunt: de lucht voelt tastbaar aan, zwaar van vocht voor de bui. Het contrast tussen de warme kleuren van de kleding en de koude tinten van het landschap creëert een unieke melancholische harmonie. Elk element nodigt uit tot puur poëtische contemplatie. Historisch weerspiegelt het werk de cultuur van de humanistische kringen in Venetië. Men zag in de figuren allegorieën van Kracht en Naastenliefde. De psychologie is er echter een van isolatie. De blikken kruisen elkaar nooit; man en vrouw lijken in verschillende sferen te leven, alleen verbonden door de dreiging van de storm. Dit werk belichaamt de verschuiving naar een schilderkunst van sensatie, waarbij emotie ontstaat door de onderdompeling van de toeschouwer in een stilgezette tijd. De techniek van Giorgione is revolutionair. Hij schildert direct op het doek zonder voorbereidende tekening en gebruikt glazuren voor diepte. De afgebroken zuilen symboliseren de kwetsbaarheid van menselijke constructies tegenover de eeuwigheid van de natuur. De stad in de verte lijkt onwerkelijk. Het werk is de definitie van "poesia" in de schilderkunst: een werk dat zijn geheim niet prijsgeeft en bestaat door zijn suggestieve kracht en mysterieuze schoonheid.