De Maagd van kanselier Rolin

Dit werk is een complexe meditatie over verlossing en de hemelse hiërarchie. Van Eyck gebruikt de setting van een open loggia om de overgang te symboliseren tussen de aardse wereld van de kanselier en de hemelse stad vertegenwoordigd door het verre landschap. Het contrast tussen Rolins ceremoniële mantel, rijk geborduurd met goud, en de transcendente eenvoud van de Maagd benadrukt de spanning tussen menselijke ambitie en spirituele toewijding. Het Christuskind houdt een kristallen wereldbol vast bekroond met een kruis, waarmee Hij Zijn soevereiniteit over de geschapen wereld bevestigt, terwijl de engel Maria kroont met een gouden diadeem van ongekende fijnheid. Elk element, van de geometrische vloertegels tot de kapitelen met bijbelse scènes (zoals de dronkenschap van Noach of het offer van Isaak), versterkt het idee dat de zichtbare wereld een manifestatie van het goddelijke is. De aanwezigheid van de kanselier op dezelfde schaal als de Maagd, zonder de gebruikelijke aanwezigheid van een patroonheilige, is een grote iconografische stoutmoedigheid. Dit weerspiegelt de "devotio moderna", een spirituele beweging die een directe en persoonlijke relatie met God voorstond, terwijl het tegelijkertijd de politieke propaganda diende van Rolin, de machtigste man in het hertogdom Bourgondië. Het landschap op de achtergrond is niet alleen een technisch hoogstandje; het is een symbolische cartografie. Men onderscheidt kerken, een brug vol met piepkleine figuren en besneeuwde bergen, wat een atmosferisch perspectief creëert dat het oog naar het oneindige leidt en de universele reikwijdte van de christelijke boodschap illustreert.