Ophelia

John Everett Millais' "Ophelia", voltooid in 1852, vertegenwoordigt een radicale verschuiving in de Victoriaanse kunst. In een tijd gedomineerd door academische conventies, pleitten Millais en de Prerafaëlieten voor een terugkeer naar de "waarheid van de natuur". Het onderwerp is ontleend aan "Hamlet" van Shakespeare. Ophelia, waanzinnig geworden na de moord op haar vader, valt in een beek. Millais kiest ervoor om het moment te tonen waarop haar kleren haar nog ondersteunen voordat ze zinkt. De historische context wordt gekenmerkt door een reactie tegen de industrialisatie. Het prerafaëlisme zoekt naar een spirituele en visuele zuiverheid van vóór Rafaël. De psychologie van het werk is van een diepe melancholie: Ophelia wordt niet afgebeeld in een strijd tegen de dood, maar in een extatische aanvaarding. Haar open handen en blik naar de hemel roepen een mystieke overgave op. Technisch gezien dreef Millais het realisme tot een obsessieve graad. Hij bracht vijf maanden door met het schilderen van de vegetatie aan de oevers van de Hogsmill-rivier, waarbij hij ondanks moeilijke omstandigheden in de buitenlucht werkte. Deze aanpak geeft de flora een bijna tastbare aanwezigheid. Elke soort is met botanische precisie weergegeven. De techniek van de "natte witte grond" zorgde voor een uitzonderlijke lichtheid van de kleuren. De mythologische en literaire context past in de traditie van de "tragische schoonheid". Ophelia werd het archetype van het onschuldige slachtoffer wiens dood een esthetische apotheose is. Shakespeare beschrijft haar laatste gezang als een harmonie met de natuur, en Millais materialiseert deze harmonie door een symbolische overdaad. Het schilderij stelt de relatie van de mens met de eindigheid aan de orde.