Romantiek1871
Pandora
Dante Gabriel Rossetti
Het oog van de conservator
"De versierde doos waaruit roodachtige rook ontsnapt, de verkrampte handen van Pandora en het contrast tussen bleek vlees en donker gewaad."
De belichaming van fatale nieuwsgierigheid en prerafaëlitische melancholie, waarbij Jane Morris haar trekken leent aan de eerste vrouw van de mensheid.
Analyse
Rossetti's "Pandora" uit 1871 markeert een belangrijke esthetische verschuiving binnen de prerafaëlitische beweging naar een donkerder, meer vleselijk symbolisme. Hij gebruikt Jane Morris om de mythologische figuur te belichamen. De historische context is het victoriaanse Engeland, waarin Rossetti zijn angsten op mythische figuren projecteerde. De techniek geeft de voorkeur aan een rijke, bijna tactiele textuur, waarbij overlappende verflagen een vibrerende diepte creëren.
De mythologische context betreft de creatie van de eerste vrouw door Hephaestus. Pandora wordt naar de aarde gezonden met een doos die alle kwaden bevat. Rossetti stelt het moment van opening niet voor als nieuwsgierigheid, maar als psychologische fataliteit. De psychologie van het werk concentreert zich op Pandora's blik: ze kijkt niet naar de ontsnappende kwaden, maar staart de toeschouwer aan en maakt hem medeplichtig. Het is een reflectie op schuld en verboden kennis.
De stijl is typisch voor Rossetti's "tweede manier", gekenmerkt door volle lippen en weelderig haar. Chiaroscuro wordt gebruikt om de dramatische spanning te verhogen, waarbij het licht zich concentreert op het gezicht en de handen. In dit werk is schoonheid onlosmakelijk verbonden met gevaar, een "femme fatale" die de destructieve macht van het vrouwelijke verlangen belichaamt. Het werk is een meditatie over de broosheid van hoop te midden van menselijk lijden.
Ten slotte getuigt het werk van Rossetti's meesterschap in de weergave van stoffen en metalen. De doos draagt het opschrift "Nescitur Ignis Scitur", wat de onomkeerbaarheid van de handeling benadrukt. De dichtheid van de verf geeft het schilderij een claustrofobische atmosfeer. Deze Pandora is niet slechts een illustratie van Hesiodus; ze is een icoon van moderne melancholie, waarbij hoop gevangen blijft in een structuur van vlees en berouw.
Een geheim ligt in het Latijnse opschrift "Nescitur Ignis Scitur". Röntgenanalyses onthulden dat Rossetti oorspronkelijk een complexere achtergrond met gevleugelde figuren plande, maar deze vereenvoudigde tot rode rook om de psychologische impact te versterken. Een anekdote verbindt het werk met de driehoeksverhouding met Jane Morris. Men zegt dat Rossetti Pandora schilderde als een allegorie voor Jane, wiens ziel hij had "geopend" maar nooit helemaal kon bezitten. Pigmentstudies tonen het gebruik van meekrap voor het haar.
Word Premium.
OntgrendelenQuiz
Wie is het beroemde model dat haar gelaatstrekken leende aan Rossetti's Pandora?
Ontdekken

